Hàn Quốc xuất hiện tình trạng "người nước ngoài ma" đăng ký cư trú, nhiều chủ nhà không hề hay biết

Số lượng người nước ngoài cư trú dài hạn tại Hàn Quốc đã vượt mốc 2 triệu người, nhưng công tác quản lý địa chỉ cư trú vẫn còn nhiều lỗ hổng. Thực tế này dẫn đến tình trạng nhiều người nước ngoài vẫn được đăng ký tại một địa chỉ dù đã chuyển đi từ nhiều năm trước, khiến chủ nhà hoặc người đang sinh sống tại đó hoàn toàn không hay biết.

Các chuyên gia cảnh báo đây không chỉ là vấn đề hành chính mà còn có thể ảnh hưởng đến công tác quản lý người cư trú, phòng chống tội phạm, ứng phó thiên tai và kiểm soát người cư trú bất hợp pháp.

Chủ nhà bất ngờ phát hiện người nước ngoài đăng ký tại nhà mình suốt nhiều năm

Một người đàn ông ngoài 40 tuổi sống tại thành phố Busan cho biết, trước cuộc bầu cử địa phương diễn ra vào tháng trước, ông bất ngờ nhận được thư hướng dẫn bầu cử mang tên một công dân Trung Quốc.

Do chưa từng biết người này là ai, ông cho rằng bưu điện phát nhầm. Tuy nhiên, khi đến trung tâm hành chính địa phương để kiểm tra Giấy xác nhận cư trú của người nước ngoài, ông phát hiện có tới hai công dân Trung Quốc đã được đăng ký cư trú tại địa chỉ nhà mình từ năm 2016.

Điều đáng nói là thông tin này hoàn toàn không xuất hiện trên sổ hộ khẩu điện tử của người Hàn.

Người này chia sẻ:

"Nếu không có thư bầu cử gửi đến, có lẽ tôi sẽ không bao giờ biết nhà mình đang có người nước ngoài đăng ký cư trú."

Một cặp vợ chồng tại Seoul cũng gặp tình huống tương tự

Một cặp vợ chồng mới cưới sống tại Seoul nhiều năm liên tục nhận được thư từ mang tên người nước ngoài.

Sau khi kiểm tra, họ phát hiện một công dân Trung Quốc đã đăng ký cư trú tại địa chỉ này từ năm 2012.

Để xử lý, hai vợ chồng phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ như:

• Hợp đồng mua bán nhà.
• Bản sao giấy tờ tùy thân.
• Giấy xác nhận người nước ngoài không còn cư trú tại địa chỉ.

Sau khi nộp cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, hồ sơ mới được xử lý để xác nhận người này không còn cư trú.

Chủ nhà cho biết họ rất bất ngờ vì ngôi nhà đã nhiều lần đổi chủ nhưng thông tin đăng ký cư trú của người nước ngoài vẫn không được cập nhật.

Người nước ngoài cư trú dài hạn tại Hàn Quốc đã vượt 2 triệu người

Theo số liệu của Bộ Tư pháp Hàn Quốc, số người nước ngoài thuộc diện phải đăng ký cư trú dài hạn liên tục tăng trong những năm gần đây.

• Năm 2023: 1.881.921 người
• Năm 2024: 2.042.017 người
• Năm 2025: 2.159.052 người

Trong khi đó, số người cư trú bất hợp pháp vẫn duy trì ở mức khoảng 400.000 người mỗi năm kể từ năm 2020.

Tỷ lệ cư trú bất hợp pháp của du học sinh vẫn ở mức cao

Cùng với sự gia tăng của du học sinh quốc tế, số người ở lại Hàn Quốc sau khi hết hạn visa cũng tăng lên.

Theo thống kê đến tháng 2 năm 2026:

Visa đại học D2 và visa học tiếng D4 1

• Tổng số du học sinh: 297.952 người
• Người cư trú bất hợp pháp: 31.249 người
• Tỷ lệ: 10,5%

Riêng nhóm học tiếng

• Tổng số: 75.033 người
• Cư trú bất hợp pháp: 22.158 người
• Tỷ lệ lên tới 29,5%

Vì sao xảy ra tình trạng "người nước ngoài ma"?

Khác với công dân Hàn Quốc, việc quản lý địa chỉ cư trú của người nước ngoài phụ thuộc chủ yếu vào việc tự khai báo.

Theo quy định của Luật Quản lý xuất nhập cảnh Hàn Quốc, người nước ngoài phải thông báo khi chuyển nơi ở.

Nếu không thực hiện nghĩa vụ này sẽ bị xử phạt hành chính.

Tuy nhiên trên thực tế, nếu người nước ngoài không chủ động khai báo thì cơ quan quản lý rất khó biết họ đang sinh sống ở đâu.

Điều này khiến nhiều địa chỉ cũ vẫn tồn tại trên hệ thống trong nhiều năm.

Người Hàn và người nước ngoài được quản lý bằng hai hệ thống khác nhau

Đây cũng là nguyên nhân khiến việc cập nhật thông tin không đồng bộ.

Đối với công dân Hàn Quốc

Việc quản lý địa chỉ cư trú thuộc thẩm quyền của:

• Bộ Nội vụ và An toàn.
• Chính quyền địa phương.

Nếu phát hiện người dân không còn cư trú tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan chức năng có thể trực tiếp xác minh và điều chỉnh thông tin.

Đối với người nước ngoài

Thông tin cư trú do Bộ Tư pháp Hàn Quốc quản lý riêng.

Cơ quan chức năng không thể chủ động xác minh thường xuyên mà chủ yếu dựa vào việc người nước ngoài tự khai báo.

Hệ lụy của việc đăng ký sai địa chỉ cư trú

Nếu địa chỉ đăng ký và nơi ở thực tế không trùng khớp, nhiều vấn đề có thể phát sinh.

Ví dụ:

• Thư liên quan đến bầu cử gửi sai địa chỉ.
• Thông báo thuế không đến đúng người.
• Hồ sơ phúc lợi bị thất lạc.
• Gây khó khăn trong điều tra tội phạm.
• Ảnh hưởng đến công tác ứng phó thiên tai và cứu hộ khẩn cấp.

Muốn kiểm tra có người nước ngoài đăng ký tại nhà mình không cũng không hề đơn giản

Nếu chủ nhà muốn kiểm tra xem có người nước ngoài nào đang đăng ký tại địa chỉ của mình hay không, họ phải:

• Chuẩn bị hợp đồng thuê hoặc hợp đồng mua bán nhà.
• Đến trực tiếp Văn phòng Quản lý xuất nhập cảnh hoặc Trung tâm hành chính địa phương.
• Nộp hồ sơ xin cấp Giấy xác nhận tình trạng cư trú của người nước ngoài.

Mặc dù quy trình này đã được bổ sung từ năm 2023 sau khi Luật Quản lý xuất nhập cảnh được sửa đổi, hiện vẫn chưa hỗ trợ đăng ký trực tuyến.

Phóng viên trực tiếp trải nghiệm và gặp nhiều khó khăn

Một phóng viên của báo Asia Economy sau khi nhận được giấy triệu tập của cảnh sát mang tên một công dân Trung Quốc đã trực tiếp đi làm thủ tục.

Quá trình này khá phức tạp.

Đầu tiên, phóng viên đến Văn phòng Quản lý xuất nhập cảnh Seoul nhưng được hướng dẫn quay về Trung tâm hành chính địa phương do hợp đồng thuê nhà đã hết thời hạn trên giấy tờ.

Sau đó, phóng viên tiếp tục đến Trung tâm hành chính Huigyeong 2, quận Dongdaemun.

Sau hơn 20 phút chờ đợi, hồ sơ mới được tiếp nhận.

Đáng chú ý, mẫu đơn xin xác nhận cũng không được đăng tải trên mạng mà chỉ có thể lấy trực tiếp tại nơi làm thủ tục.

Xác nhận không còn cư trú vẫn chưa đồng nghĩa được xóa đăng ký ngay

Ngay cả khi chủ nhà chứng minh người nước ngoài không còn sinh sống tại địa chỉ đó, họ vẫn phải nộp thêm Giấy xác nhận không còn cư trú.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Bộ Tư pháp sẽ gửi thông báo yêu cầu người đã đăng ký đến làm việc với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Nếu không liên lạc được, cơ quan chức năng chỉ có thể ghi chú trên hệ thống để kiểm tra khi người đó đến làm các thủ tục như gia hạn visa hoặc xin giấy phép.

Dù có đội kiểm tra thực địa, số lượng trường hợp cần xử lý quá lớn khiến việc xác minh toàn bộ là gần như không khả thi.

Đại diện Bộ Tư pháp cho biết:

"Nếu người nước ngoài không chủ động khai báo thay đổi nơi cư trú thì cơ quan quản lý rất khó nắm được tình hình. Vì thông tin này cũng không hiển thị trên sổ hộ khẩu của người Hàn nên chủ nhà hoặc người đang cư trú thường không biết."

Chuyên gia đề xuất tăng cường quản lý cư trú

Theo bà Woo Young Ok, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Hội nhập Xã hội Di cư, số lượng người nước ngoài cư trú dài hạn ngày càng tăng đòi hỏi Hàn Quốc phải cải thiện hệ thống quản lý.

Bà cho rằng cần:

• Tăng nhân lực chuyên trách về quản lý cư trú.
• Đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
• Xây dựng hệ thống quản lý thông tin cư trú đồng bộ và chặt chẽ hơn.

Theo các chuyên gia, việc khắc phục những khoảng trống trong quản lý địa chỉ cư trú không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hành chính mà còn góp phần tăng cường an ninh, quản lý người cư trú bất hợp pháp và bảo đảm an toàn cho cộng đồng trong bối cảnh số lượng người nước ngoài tại Hàn Quốc tiếp tục gia tăng.

asiae.co.kr